icon-lips
icon-ball
icon-hands
Marktplaats gezond fruit

Deel 1: in gesprek met beheerders

Probleem

Overgewicht is een toenemend probleem binnen Nederland en Rotterdam (CBS i.s.m. RIVM, 2019). Meer dan de helft van Rotterdammers kampt namelijk met overgewicht (van Rossum, 2019). Overgewicht veroorzaakt verschillende chronische aandoeningen, en hangt samen met een lagere kwaliteit van leven (Wendel-Vos et al. 2005). De gemeente Rotterdam richt zich op het stimuleren van een gezond voedingsaanbod in Rotterdam. Hierbij zal onder andere gestart worden met het aanpassen van het voedingsaanbod van de lokale Huizen van de Wijk. In dit vooronderzoek van Healthy’R zal er gekeken worden naar de eerdere ervaringen met het verbeteren van het voedingsaanbod, en welke belemmeringen en mogelijkheden worden ervaren door beheerders en bezoekers van de Huizen van de Wijk. Doel is inzicht krijgen in de huidige situatie om vanuit daar advies te geven over geschikte interventies die gezond eten (en gezonder voedingsaanbod) stimuleren.

Onderzoek

Een literatuuronderzoek is gedaan, met gebruik van het Angelo-raamwerk, naar factoren die invloed hebben op overgewicht en obesitas en mogelijk effectieve interventies. We leggen in dit vooronderzoek de nadruk op de fysieke en sociaal-culturele omgeving en hun invloed op (eet)gedrag. Verder zijn er zes interviews uitgevoerd met sleutelfiguren van vier Huizen van de Wijk in Rotterdamse wijken.

Kansen en belemmeringen gezonder voedingsaanbod

Uit de literatuur komt naar voren dat het belangrijk is om zowel de fysieke omgeving als de individuele factoren van mensen te betrekken als men een gezonder voedingsaanbod wil bieden. Dit kan gedaan worden door de gezondere voedingsoptie makkelijker en aantrekkelijker te maken door middel van nudging. Andere manieren om dit te bewerkstelligen zijn de prijs van gezonde voeding aanpassen en nadruk te leggen op de negatieve gevolgen van ongezonde voeding door middel van marketing. Daarnaast is ook de invloed van een lage sociaal economische status bestudeerd, omdat deze groep vaak worstelt met het maken van een gezonde keuze. Uit de literatuur is gebleken dat interventies met een kleine reeks laagdrempelige technieken voor gedragsverandering (bijvoorbeeld het toevoegen en zichtbaar maken van gezond eten) beter lijken te werken voor deze groep dan interventies waarbij een groot aantal radicale technieken (zoals het wegnemen van al het ongezonde aanbod en het verbieden van gebruik van suiker of zout) worden gecombineerd. Ook komt uit de literatuur naar voren dat het verstrekken van informatie, het vergemakkelijken van het stellen van doelen, het stimuleren van het herkennen van obstakels en het plannen van sociale ondersteuning de meest gebruikte technieken waren, en dat deze eenvoudige technieken vooral nuttig bleken in groepen met een laag inkomen. Uit de interviews blijkt dat de verschillende Huizen van de Wijk elk op hun eigen manier bezig zijn met gezondere voedingskeuzes. Over het algemeen wordt gezondere voeding als belangrijk erkent, maar is hulp nodig bij wat gezond dan is en hoe tot een gezonder aanbod te (kunnen) komen. Zo zien deze drie Huizen van de Wijk soortgelijke kansen voor het bieden en stimuleren van een gezonder voedingsaanbod. Een paar voorbeelden hiervan zijn het bieden van (meer) fruit en gezonde voeding, deze meer zichtbaar maken, nudging toepassen en bewustzijn creëren bij bewoners door middel van het beschikbaar stellen van kennis over gezond eten en leven. Verder ervaren ze ook soortgelijke belemmeringen die hun weerhouden van het maken van de schakeling naar een gezonder voedingsaanbod. De grote cultuurverschillen onder bezoekers, hoge prijzen van gezonder eten en de eetgewoontes van bezoekers zijn hier enkele voorbeelden van.

Het gezonde voedingsaanbod afstemmen op het profiel van de bezoekers.

Om een gezonder eetpatroon te stimuleren bij de bezoekers van Huizen van de Wijk is het belangrijk bij het aanpassen van het voedingsaanbod in te spelen op de behoeften en het profiel van de bezoekers, zoals culturele aspecten.

In het vervolgonderzoek (deel 2) zal verder gekeken worden naar de manier waarop het voedingsaanbod concreet verbeterd kan gaan worden, door onder andere in gesprek te gaan met bezoekers. Wanneer en hoe we dit starten is afhankelijk van de ontwikkeling van de Corona-maatregelen.